Spine

Bóle pleców to plaga współczesnych społeczeństw. Dotykają wszystkich bez względu na wiek. Mogą być wynikiem poważnych schorzeń, z reguły jednak są rezultatem zaniedbań z powodu braku wiedzy na temat konieczności profilaktyki kręgosłupa na co dzień. Według europejskich statystyk są jedną z najpowszechniejszych przyczyn absencji chorobowej i uzasadnieniem blisko połowy wniosków rentowych. Obok bólów głowy są jedną z najczęściej trapiących nas dolegliwości.

Tymczasem zachowanie zdrowia i dobrej kondycji naszych pleców nie jest trudne – wymaga jedynie wiedzy, skutecznej metody terapeutycznej, cierpliwości, właściwego sposobu postępowania pod okiem doświadczonego terapeuty oraz determinacji i zapamiętania kilku podstawowych zasad.

Kręgosłup jest główną osią podtrzymującą ciało człowieka w pozycji wyprostowanej i jednocześnie warunkującą jego sprawność i elastyczność.

Zbudowany jest z 32-34 kręgów pogrupowanych w odcinki, obejmujące:

  • 7 kręgów szyjnych,
  • 12 kręgów piersiowych,
  • 5 lędźwiowych,
  • 5 krzyżowych tworzących razem kość krzyżową, oraz
  • 3 do 5 kręgów guzicznych (ogonowych), które w okresie wzrostu łączą się i kostnieją tworząc kość ogonową.

Ich trzony łączą się ze sobą przy pomocy tzw. krążków międzykręgowych (dysków), odpowiedzialnych za amortyzację wstrząsów i umożliwienie ruchomości całego kręgosłupa. Połączone z sobą kręgi za pomocą dysków, (każdy z nich to odrębny element) chronią przebiegający wewnątrz kręgosłupa rdzeń kręgowy. Istotną role w zachowaniu prawidłowej budowy kręgosłupa pełnią mięśnie grzbietu. To one, współpracując z mięśniami brzucha, pozwalają utrzymać wyprostowana postawę i wykonywać czynności w pozycji siedzącej i stojącej. Dbanie o ich dobrą kondycję już od najmłodszych lat jest ważnym elementem profilaktyki ale niezbędnym jest naciąganie przestrzeni międzykręgowych. Bez tej formy profilaktyki dyski ulegają stopniowej dehydratacji czyli odwodnieniu. Tracimy na wzroście od rana do wieczora nawet do 3 cm i ten proces odbywa się właśnie w dyskach. Odciążamy kręgosłup w pozycji leżącej ale to niestety nie wystarczy do regeneracji „amortyzatorów”

Ból kręgosłupa może mieć różne przyczyny – od wad wrodzonych, przez urazy i stany zapalne, po choroby nowotworowe. Najczęściej jednak ból pleców jest wynikiem złych nawyków i nieprawidłowej postawy lub zmian zapalnych wynikających ze skolioz pourazowych. W pewnym momencie życia niemal każdy doświadczył problemów z kręgosłupem. Około 25% populacji w wieku 30 – 50 lat regularnie cierpi z powodu bólów kręgosłupa, które nasilają się wraz z wiekiem.

Bóle pleców możemy podzielić na dwie kategorie:

  1. Bóle krótkotrwałe, trwające do 6 tygodni, które są zwykle konsekwencją czynników mechanicznych, takich jak:
    • zła postawa ciała
    • nadwaga
    • długotrwała pozycja siedząca lub stojąca (w pochyleniu)
    • naciągnięcia/przeciążenia mięśni kręgosłupa, więzadeł i dysków
    • zablokowanie stawów przykręgosłupowych
    • skoliozy
    • nadmierny wysiłek i naciągnięcia będące wynikiem uprawiania sportów wyczynowo
    • ciąża
  2. Przewlekłe bóle pleców występujące w takich przypadkach jak:
    • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK)
    • choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa (nieleczone bóle krótkotrwałe)
    • złamania będące wynikiem osteoporozy
    • stenoza kanału kręgowego (zespół wąskiego kanału kręgowego)
    • dyskopatie (różne stany patologiczne krążków międzykręgowych)
    • choroby narządów wewnętrznych, nowotwory i infekcje
  1. Próba leczenia bólu pleców na własną rękę

    Należy pamiętać, że każdy przypadek bólu powinien być traktowany indywidualnie. Nie należy stawiać sobie diagnozy „przez internet” ani stosować środków szeroko dostępnych w kioskach z gazetami typu: Etopiryna i inne czy też Plastrów Rozgrzewających. Jeśli występuje stan zapalny to szkodliwe jest stosowanie środków rozgrzewających w celu rozluźnienia przykurczonego mięśnia, ponieważ skutkiem ubocznym jest pogłębianie stanu zapalnego.

  2. Nadużywanie środków przeciwbólowych

    Nie należy leczyć przewlekłego bólu, za pomocą środków przeciwbólowych. Ból to sygnał, że dzieje się coś złego. Tabletki przeciwbólowe tylko zagłuszają ból nie lecząc jego przyczyny. Stosując je, nie pozwalamy organizmowi na naturalne odruchy przeciwbólowe a przez to wykonujemy ruchy, które powodują pogłębianie stanu patologicznego. Jeśli ból pleców jest bardzo dokuczliwy i trwa dłużej – kilka dni, zaleca się wizytę u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który podejmie decyzję o dalszym sposobie postępowania. I w razie potrzeby skieruje do specjalisty np. ortopedy czy neurologa a on powinien skierować pacjenta na badanie MRI.

  3. Postępowanie wg medycyny akademickiej

    Tylko po wykonaniu specjalistycznych badań (TK lub MRI) doświadczony lekarz może postawić prawidłową diagnozę i zalecić plan odpowiedniego leczenia. Jeśli jednak kieruje nas tylko na badanie RTG to nie ma możliwości pełnej diagnozy kręgosłupa a tym samym nawet on nie wie co tak naprawdę oznacza Dyskopatia, którą stwierdza na podstawie takiego badania. Jeśli do tego jeszcze przepisuje nam środki przeciwbólowe, przeciwzapalne, zwiotczające mięśnie szkieletowe i sterydy to można taki sposób postępowania potraktować tylko w charakterze nieporozumienia. Stosowanie tych wszystkich środków nie eliminuje przyczyn powstawania bólu. Skutki długotrwałego ich zażywania kończy się u Gastrologa a następnie u Neurochirurga.

  4. Unikanie ruchu

    Najczęściej popełnianym błędem przez osoby cierpiące na ból pleców jest unikanie ruchu. Dzięki aktywności fizycznej wzmacniamy mięśnie wspierające kręgosłup ale również pomagamy we właściwym odżywianiu dysków. Ograniczenia nieodpowiednich dla konkretnych schorzeń ćwiczeń fizycznych stosujemy zgodnie z zaleceniami terapeuty. W większości przypadków jednak ruch jest zalecaną formą terapii, a brak aktywności przez dłuższy czas będzie jeszcze bardziej wzmagać ból. Oczywiście w przypadkach ostrego stanu zapalnego jakikolwiek ruch jest czasem niemożliwy. Warto wtedy wsłuchać się w to co podpowiada nam nasz własny mózg.

  5. Przerywanie leczenia

    Nie należy przerywać leczenia. Poprawa w trakcie rehabilitacji nie oznacza jeszcze, że przyczyna powstawania bólu pleców została całkowicie wyeliminowana i nie powróci. Celem leczenia jest nie tylko usunięcie przyczyny powstania bólu ale również zapobieganie nawrotom dolegliwości w przyszłości. Pojawienie się dyskopatii jest procesem długotrwałym. To jest zawsze proces zależny od wielu czynników. Jeśli skutkiem wieloletnich zaniedbań jest przepuklina jądra miażdżystego, proces regeneracji dysku pod opieką terapeuty trwa kilka miesięcy ale  dzięki temu  w wielu przypadkach  operacja jest zbędna.  Błędem jest sądzenie, że terapeuta usunie tą dyskopatię jednorazowym zabiegiem.

 

  1. Ból

    Według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu to subiektywnie przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę lub zagrażających ich uszkodzeniem. Ból jest odczuciem subiektywnym. Każdy pacjent odczuwa go inaczej. Zależy to zarówno od doświadczeń bólowych, stanu zdrowia i czynników środowiskowych.

  2. Ostry ból

    Jest ostry i kłujący, często jasno zdefiniowany, ustaje po usunięciu przyczyny. Może budzić niepokój i dyskomfort. Spełnia funkcję ostrzegawczo-obronną. Właściwe postępowanie terapeutyczne polega na wyeliminowaniu przyczyny powstawania bólu oraz zastosowanie naturalnych metod zmniejszających stan zapalny. Efektem jest ustąpienie bólu.

  3. Ból przewlekły

    Jeśli ostre ataki bólu powtarzają się często może to doprowadzić do pojawienia się bólu przewlekłego – trwałego. Ból przewlekły towarzyszy schorzeniom o długotrwałym przebiegu. Mówimy o nim, gdy dolegliwości trwają dłużej, niż trzy miesiące. Ból przestaje być wówczas objawem ostrzegającym i staje się niezależnym zespołem chorobowym.

    Leczenie ostrego bólu pleców jest bardzo ważne! Zmniejsza to ryzyko przejścia bólu w jego postać przewlekłą.

    Wszystkich pacjentów cierpiących na trwały ból dotykają podobne mechanizmy prowadzące do obniżenia jakości życia tj. zaburzenia fizjologiczne, psychologiczne i społeczne. Ból przewlekły może być przyczyną zarówno spadku masy ciała (utrata łaknienia) jak i otyłości (wzmożone spożywanie pokarmów). Osoby cierpiące na ból przewlekły często stają się apatyczne i sfrustrowane, co może prowadzić nawet do depresji. Obserwuje się u nich między innymi obniżony próg bólu, zaburzenia snu, ociężałość psychoruchową, zmniejszoną aktywność czy pogorszenie funkcji seksualnych. Często stan pacjentów nie pozwala im na pracę zawodową co doprowadza do pogorszenia ich standardu życia.

Inne rodzaje bólu to:

  1. Ból fantomowy – ból zlokalizowany w brakującej części ciała. Dotyka osoby np. po amputacji kończyn.
  2. Ból rzutowany – ból, który jest odczuwany w innym miejscu niż źródło jego powstania.
  3. Nerwobóle – neuralgia, inaczej nerwoból, związana jest z uciskiem i powstaniem stanu zapalnego nerwu obwodowego lub jego uszkodzeniem.

 

Bóle pleców są z reguły wypadkową kliku przyczyn. Wśród najpowszechniejszych wymienia się brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia i nieprawidłową postawę podczas wykonywania codziennych obowiązków, co prowadzi do rożnego rodzaju dyskopatii. Podstawową przyczyną powstawania wypuklin i przepuklin jądra miażdżystego jest spłaszczanie lordozy szyjnej i lędźwiowej, przez co dyski czyli przestrzenie międzykręgowe ulegają nadmiernym i nieprawidłowym jednostronnym obciążeniom, towarzyszącym np. pracy przy komputerze, długotrwałej jeździe samochodem, pracy w pozycji pochylonej ale też prostym czynnościom wykonywanym codziennie jak: wstawanie z łóżka, pozycja przy umywalce, wiązanie butów oraz wszelkie czynności podczas opieki nad dziećmi we wczesnym ich etapie rozwoju.

Stąd już tylko krok do uporczywego bólu w okolicy szyi, ramion, klatki piersiowej i krzyża. Jest on często wynikiem punktowej skoliozy ale również degeneracji dysku w kierunku wypukliny i przepukliny jądra miażdżystego. Szczególnie podatne na dolegliwości kręgosłupa są dzieci w okresie intensywnego wzrostu, osoby otyłe, wykonujące pracę wymagającą długotrwałego zachowania pozycji siedzącej lub stojącej, kobiety w ciąży, ale także osoby będące pod wpływem przewlekłego stresu.

Najdelikatniejszym i zarazem najbardziej narażonym na urazy odcinkiem kręgosłupa jest odcinek szyjny. To miejsce jest źródłem uporczywych dolegliwości, takich jak: bóle i zawroty głowy, szumy uszne, mdłości czy zaburzenia widzenia, problemy ze słuchem, węchem czy powonieniem. Wszystkie te 4 zmysły są zasilane przez nerwy obwodowe wychodzące spomiędzy przestrzeni kręgowych w odcinku szyjnym. Roto-skolioza w odcinku szyjnym może powodować również ucisk na przechodzące wzdłuż wyrostków bocznych kręgów tętnice szyjne, doprowadzające krew do mózgu. Wynikiem tego jest niedotlenienie mózgu i słabe jego odżywianie.

O tym, że człowiek został stworzony do ciągłego ruchu, a nie do siedzenia, najczęściej przypomina silny ból w odcinku lędźwiowym i krzyżowym. To część kręgosłupa, która podlega największym obciążeniom, najczęściej związanym z długotrwałym zachowaniem nieodpowiedniej pozycji siedzącej podczas pracy, nauki czy prowadzenia samochodu, a w przypadku najmłodszych pacjentów – noszeniem ciężkiego tornistra czy plecaka.

Warto również wspomnieć o tym, że należy również wyeliminować skoliozy w odcinku piersiowym, którego dobra kondycja warunkuje właściwą pracę narządów wewnętrznych i układu krążeniowo-oddechowego. Trwałe zniekształcenie tego odcinka objawia się nie tylko uporczywym bólem, ale i upośledzeniem pracy narządów wewnętrznych, w tym m.in. zmniejszeniem pojemności płuc.

Ból ostatniego odcinka kręgosłupa, czyli kręgów krzyżowych, to zwykle wynik urazu spowodowanego np. uderzeniem kością ogonową o powierzchnię twardą w wyniku poślizgnięcia się i bezwładnego upadku całym ciężarem ciała. Często też w okolicy kręgów krzyżowych pojawiają się torbiele okołokorzeniowe lub torbiele Tarlova, które również mogą wywoływać dolegliwości bólowe.

 

 

 

Back to Top

Liczba odwiedzających stronę